Share:

भर्चुअल रियालिटी एउटा नयाँ तर महत्त्वपूर्ण प्रविधि हो जसले शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा र मनोरञ्जन जस्ता धेरै उद्योगहरूमा परिवर्तन ल्याइरहेको छ । यसले प्रयोगकर्ताहरूलाई त्रि-आयामी वातावरणमा प्रवेश गर्न अनुमति दिन कम्प्युटरबाट उत्पन्न सिमुलेशनहरूको प्रयोग गर्छ । भर्चुअल रियालिटीले मानिसहरूलाई यथार्थपरक वातावरण महसुस गर्न  मद्दत गर्छ । हेडसेट लगाएर उनीहरू एक नयाँ संसारको अनुभव गर्न पाउँछन् । यसले दृश्य,आवाज, आदि सबै पूर्ण रूपमा अनुभव गर्ने वातावरण सिर्जना गर्दछ।

भर्चुअल रियालिटीले विद्यार्थीहरूलाई ग्रेटवाल अफ चाइना वा मङ्गल ग्रहको सतह जस्ता ठाउँहरूमा भर्चुअल रूपमा यात्राहरू गर्न अनुमति दिदैँ शिक्षामा ठुलो परिवर्तन ल्याएको छ । यो दृष्टिकोणले पढाइलाईसमेत सजिलो र थप आकर्षक बनाउँछ । स्वास्थ्य सेवामा, भर्चुअल रियालिटीले सर्जनहरूलाई वास्तविक बिरामीहरूमा काम गर्नु अगि, गल्तीहरू कम गर्न र आफूलाई अझ सक्षम बनाउन भर्चुअल सेटिङमा शल्यक्रिया अभ्यास गर्न मद्दत गर्छ।

मनोरञ्जनमा, भर्चुअल रियालिटीले चलचित्र, थिम पार्कहरू र विभिन्न कार्यक्रमहरूमा भएको जस्तै अनुभवहरू प्रदान गर्दछ । उदाहरणका लागि, केही थिम पार्कहरूले भर्चुअल रियालिटीका प्रयोगकर्ताहरूलाई उनीहरूको घरबाट लाइभ कन्सर्टहरू र प्रदर्शनहरू अनुभव गर्न वा पार्कमा भएका विभिन्न रोलर कोस्टरहरू चढ्न अनुमति दिन्छ ।

भर्चुअल रियालिटीका केही बेफाइदाहरू छन् जसले प्रयोगकर्ताहरूलाई असर गर्न सक्छ । केही प्रयोगकर्ताहरूले लामो समयसम्म भर्चुअल रियालिटी प्रयोग गर्दा टाउको दुख्ने वा आँखा दुखाइ पनि अनुभव गर्छन्, जसले यस भर्चुअल रियालिटीको अनुभवलाई कम रमाइलो बनाँउछ । अन्तमा, भर्चुअल रियालिटीमा धेरै समय बिताएमा मानिसहरूलाई वास्तविक संसारसँग जोडिन गाह्रो महसुस हुन थाल्न सक्छ र सामाजिक समस्या पनि निम्त्याउन सक्छ ।

आज भर्चुअल रियालिटी अधिक लोकप्रिय र पहुँचयोग्य बन्दै छ । अन्य मानिसहरूले यसलाई खेल तथा शिक्षा र प्रशिक्षणको लागि प्रयोग गर्छन् । व्यवसायहरूले भर्चुअल बैठकहरूका लागि भर्चुअल रियालिटी प्रयोग गर्दै छन्, यसरी विभिन्न मान्छेका टोलीहरूले अरू विभिन्न स्थानहरूमा बसे पनि त्यँहाबाट सहयोग गर्न अवसर पाउँछन् । यद्यपि, केही चुनौतीहरू चाँहि अवश्य नै हुन्छन्, जस्तै कि अहिलेको समयमा सबैले टेक्नोलोजीसँग सम्बन्धित उपकरण किन्न सक्छन् र त्यसबाट नै गोप्य कुरा फैलाउन सक्छन् र यो भर्चुअल रियालिटीमा पनि लागु हुन्छ । भर्चुअल रियालिटीले विद्यार्थीहरूलाई रमाइलो र रोमाञ्चक तरिकामा सिक्न मद्दत गर्न सक्छ । भर्चुअल रियालिटीको साथ विद्यार्थीहरूलाई सिक्नको लागि उत्प्रेरित तथा आकर्षित बनाउँछन् । समग्रमा, भर्चुअल रियालिटीले विद्यार्थीहरूको लागि शिक्षालाई थप अन्तरक्रियात्मक र रमाइलो बनाउँछ।

नेपालमा, भर्चुअल रियालिटी अझै नयाँ र बढ्दो प्रविधि हो । यो मुख्यतया शिक्षा, पर्यटन र खेलजस्ता क्षेत्रहरूमा प्रयोग गरिन्छ । उपकरण महँगो हुन सक्ने भएकाले धेरै मानिसहरूले यसलाई प्रयोग गर्न गाह्राे छ । नेपालमा पनि केही स्कुल र कलेजहरूले सिकाइलाई थप अन्तरक्रियात्मक बनाउन भर्चुअल रियालिटीको प्रयोग गर्न थालेका छन्, र त्यसबाट नै पढाइ पनि गर्न थालेका छन् । यद्यपि, यहाँ भर्चुअल रियालिटीको प्रयोग अझै सीमित छ । यसलाई देशभर लोकप्रिय हुन अझ थप विकास र लगानी चाहिन्छ। प्रविधिमा सुधार आउँदै जाँदा भविष्यमा नेपालमा पनि भर्चुअल रियालिटीले ठुलो भूमिका खेल्ने नै छ।

अन्त्यमा, भर्चुअल रियालिटी एक प्रविधि हो जुन धेरै वर्षपछि विकसित भएको छ । यसले प्रयोगकर्ताहरूलाई हेडसेटहरूमार्फत नयाँ संसार र अनुभवहरूको अन्वेषण गर्न सक्षम बनाउँछ । याे खेल, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवासहित विभिन्न अरू क्षेत्रहरूमा पनि लागु  गरिन्छ ।  तिनीहरूलाई थप आकर्षक र प्रभावकारी बनाएर सिकाइ र प्रशिक्षण बढाउन पनि मद्दत गर्छ । यद्यपि लागत र गोपनीयता  जस्ता चुनौतीहरू भए पनि, भर्चुअल रियालिटीको  भविष्य भने आशाजनक देखिन्छ । प्रविधि अगाडि बढ्दै जाँदा, भर्चुअल रियालिटीले हामीले सिक्ने वेला काम गर्ने वेला वा मनोरञ्जन चाँहिदा भर्चुअल रियालिटीको प्रयोग गर्न सक्छौँ।