मेरो देश

Ishanvi Singh

मेरो देश निलो आकाश चन्द्र र सूर्यको प्रकाश मिली तराई पहाड हिमाल बनेको छ सुन्दर देश नेपाल माटो ढुङ्गा नदीनाला छन् यहाँप्रकृति र संस्कृतिले भरिएको छ जहाँ शान्ति र प्रेम सद्भाव हाम्रो सबैले भन्छन् मेरो नेपाल राम्रो विश्वको अग्लो हिमाल सगरमाथा जन्माको बुद्धले शान्तिको गाथा आज संसारभर फैलिएको छ सानो छ तर गाथाले भरिएको छ गर्व गर्छु म नेपाली भएकोमा जहाँ गएपनि सम्झिनेछु मनमा चिनाउनेछु माटो मेरो देशको म मरेर गए पनि रहिरहोस् माटो मेरो देशको ॥

प्राकृतिक ऐतिहासिक सङ्ग्रहालय

Abhinya Ghimire

म र मेरा साथीहरूसहित गुरु गुरुआमासँग प्राकृतिक ऐतिहासिक सङ्ग्रहालय छाउनी स्वयम्भू गएका थियौँ । त्यहाँ हामीले जानुभन्दा अगाडि स्कुलमा दुईवटा विषय पढ्यौँ । त्यसपछि हामीले खाना खायौँ र गाडीमा चढी दरबारमार्ग हुँदै गयौँ । हामी छाउनी पुगेपछि शिक्षकले ढोकामा गएर टिकट काट्नुभयो। हामी सङ्ग्रहालयभित्र लाइन लगाएर पुग्यौँ । सङ्ग्रहालयमा रासायनिक प्रयोग गरेर विभिन्न जनावरहरू जस्ताको तस्तै देखिने गरी संरक्षण गरिएको थियो । जनावरहरूको अङ्गहरू जस्तै छाला, टाउको, खुट्टा, हड्डी आदि नजिकबाट देख्न पाइयो । जनावरहरूमा बाघको टाउको, पानीहाँस, हाँस आदि पनि देख्न पाइयो। हामी धेरै बेर सङ्ग्रहालयमा घुमेपछि स्कुल पुग्यौँ । स्कुलमा पुगेर खाजा खाई कक्षा सकिएपछि घर फर्कियौँ । त्यस दिन हाम्रो सङ्ग्रहालयको भ्रमण निकै रमाइलो भयो।

चलाख दाजुभाइ र मूर्ख पण्डित

Kavya Sedhain

एकादेशमा दुई दाजुभाइ सँगै बस्थे । एउटाको नाम राम थियो र अर्कोको नाम हरि थियाे । उनीहरुका बुबाआमा विदेश गएका थिए त्यसैले उनीहरु दुईजना मात्र घरमा बस्थे । तर उनीहरु धेरै चलाख थिए। उनीहरुले हरेक अवस्थामा दिमाग लागाउँथे । एक दिन , दुबै दाजुभाइले बसेर सल्लाह गरे "ल दाजु , दसैँ त नजिकै आउँदै छ, दशैं मनाउनको लागि त खसी नै छैन , अब हामी के गरौँ ?" हरिले चिन्तित आवाजमा भन्याे "ए भाइ , चिन्ता नमान न ! मसँग एउटा उपाय छ । हामी त यो दसैँ जसरी भए पनि खसीको मासु खाने नै हौँ ! " रामले मस्केर भन्यो। "अनि कसरी त्यो होला दाइ ? " हरिले अचम्म परेर भन्यो। रामले एकछिन सोच्यो अनि भन्यो "भोलि देख न "।भोलि बिहान दुई दाजुभाइले एउटा बुढाे पण्डितलाई देख्यो , ऊ मन्दिरमा चढाउनको लागि आफ्नो काँधमा खसी उल्टो झुन्डाइ रहेको थियो। त्यो देखेर रामले सोचेर भन्यो "ए पण्डित बा , हजुरले त खसी होइन कुकुर पो झुन्डाइरहनु भएको छ ।" त्यो सुनेर पण्डित बा छक्क परेर भन्यो "हो र ? मैले त खसी बोकेको जस्तै लाग्छ , तिमीले त कसरी कुकुर पो देख्यौ होइन पण्डित बा , उसले मात्र होइन मैले पनि कुकुर देखेको छ। " हरिले थप्यो। पण्डितले देख्यो अनि उल्टो खसी त कुकुर जस्तै देखे । ओ हो , यो त पाप पो हो। मन्दिरमा मैले कहाँ बाट यो कुकुरलाई चढाउने , बरू भन्दा तिमीहरुले यो कुकुरलाई जे मन लागे त्यही गर।" पण्डितले भन्यो। त्यो सुनेर दुबै दाजुभा खुसी भए अनि त्यस रात मज्जाले मासु भात खाए , अनि बल्ल बल्ल अर्को रात पण्डितले त्यो त कुकुर होइन खसी रहेछ भन्ने थाहा भयाे ।

विपद् व्यवस्थापन

Paridhi Pant

विपद् भनेको अचानक हुने घटना हो, जसले मानिस, सम्पत्ति र वातावरणलाई गम्भीर क्षति पुर्‍याउँछ। विपद् प्राकृतिक वा मानव निर्मित हुन सक्छ । भूकम्प, बाढी, पहिरो, आँधीबेहरी र खडेरी प्राकृतिक विपद् हुन् । आगलागी, औद्योगिक दुर्घटना र प्रदूषण मानव निर्मित विपद् हुन् । नेपाल पहाड, नदी र परिवर्तनशील मौसमको कारणले विपद्को जोखिममा रहेको देश हो । विपद् व्यवस्थापन भनेको विपद्को प्रभाव कम गर्न र मानव जीवनको रक्षा गर्न संगठित प्रयास हो ।विपद् व्यवस्थापन विपद् अघि र पछि योजना र कार्यमा केन्द्रित छ । यसको मुख्य लक्ष्य क्षति कम गर्नु र मानिसहरूलाई सकेसम्म चाँडो सामान्य जीवनमा फर्कन मद्दत गर्नु हो । प्रभावकारी विपद् व्यवस्थापनको लागि सरकार, स्थानीय निकाय, संस्थाहरू र जनता बिचको सहकार्य आवश्यक पर्दछ ।विपद् व्यवस्थापनका चार मुख्य चरणहरू छन्: रोकथाम, तयारी, प्रतिक्रिया र पुनर्लाभ । रोकथाम भनेको विपद्को जोखिम कम गर्न कदम चाल्नु हो । बलिया घरहरू निर्माण गर्ने, वनको संरक्षण गर्ने, नदीहरूको व्यवस्थापन गर्ने र सुरक्षा नियमहरू पालना गर्ने रोकथामका उदाहरणहरू हुन् । रोकथामका उपायहरू पालना गर्दा, विपद्हरूबाट हुने क्षति कम गर्न सकिन्छ ।तयारी भनेको विपद् आउनु अघि तयार हुनु हो । मानिसहरूले आफ्नो क्षेत्रमा हुन सक्ने सम्भावित प्रकोपहरूको बारेमा सचेत हुनुपर्छ । उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानहरू, निकासी मार्गहरू र आपतकालीन सम्पर्क नम्बरहरू थाहा हुनुपर्छ । विद्यालय र समुदायहरूले अभ्यास र तालिम कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्न सक्छन् । परिवारहरूले आपतकालीन आपूर्तिहरू जस्तैः सफा पानी, खाना, औषधि र महत्त्वपूर्ण कागजातहरू राख्नुपर्छ । तयारीले मानिसहरूलाई आपतकालीन समयमा छिटो र शान्तपूर्वक कार्य गर्न मद्दत गर्दछ ।प्रतिक्रिया भनेको विपद्को समयमा र तुरुन्तै पछि गरिने कार्य हो । यसमा उद्धार कार्य, प्राथमिक उपचार र प्रभावित व्यक्तिहरूलाई खाना, पानी र आश्रय प्रदान गर्नु समावेश छ । सुरक्षा बल, स्वास्थ्यकर्मी र स्वयंसेवकहरूले यस चरणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन् । द्रुत र व्यवस्थित प्रतिक्रियाले जीवन बचाउन र पीडा कम गर्न मद्दत गर्दछ ।पुनर्प्राप्ति दीर्घकालीन प्रक्रिया हो जुन आपतकालीन चरण पछि सुरु हुन्छ । यसमा घरहरू, सडकहरू, विद्यालयहरू र अस्पतालहरू पुनर्निर्माण समावेश छन् । यसमा बिजुली, पानी आपूर्ति र सञ्चार सेवाहरू पुनर्स्थापित गर्नु पनि समावेश छ । पुनर्प्राप्तिले मानिसहरूलाई उनीहरूको दैनिक गतिविधिहरूमा फर्कन मद्दत गर्ने कुरामा केन्द्रित छ । यस चरणको समयमा भविष्यमा सुरक्षा सुधार गर्न पाठहरू सिकिन्छन् ।नेपालमा, धेरै संस्थाहरूले विपद् व्यवस्थापनलाई समर्थन गर्छन् । नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, स्काउटहरू र स्थानीय स्वयंसेवक समूहहरूले तालिम र राहत सामग्रीहरू प्रदान गर्छन् । स्थानीय सरकारहरूले उद्धार कार्यको समन्वय गरेर र प्रभावित समुदायहरूलाई सहयोग गरेर मद्दत गर्छन् । ठूला विपत्तिहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले पनि सहयोग गर्छन् ।निष्कर्षमा, सुरक्षित समाजको लागि विपद् व्यवस्थापन आवश्यक छ । विपद्हरूलाई सधैं रोक्न सकिँदैन तर उचित योजना र सहयोग मार्फत तिनीहरूको प्रभावलाई कम गर्न सकिन्छ । जब मानिसहरूलाई सूचित, तयार र जिम्मेवार बनाइन्छ, समुदायहरू बलियो र लचिलो हुन्छन् । प्रभावकारी विपद् व्यवस्थापनले जीवनको सुरक्षा गर्छ र दिगो विकासलाई समर्थन गर्छ ।

हिउँको खेल: चिसो सत्य - भाग २

Eshita Lal

सानो कोठाको हावा पुरानो कागजको गन्ध र बाहिरको चिसोले भरिएको थियो । पेरी टेबलको पछाडि बसेकी थिइन्; उनको आँखामा तेज थियो र उनी एकटक हेरिरहेकी थिइन् । चार्ल्स ढोका नजिकै उभिएर चुपचाप हेरिरहेका थिए ।पेरीले मिलिलाई जान भनिन् र केहीबेर सोचिन् । “रविलाई यहाँ बोलाउनुहोस् ।”रवि कोठामा आए, उनका हातहरू थरथर कामिरहेका थिए । उनी धेरै वर्षदेखि नसुतेको जस्तो देखिन्थे, यद्यपि यो घटना एक घण्टाअघि मात्र भएको थियो ।"ओछ्यान एकदमै मिलेको थियो, रवि," पेरीले अनावश्यक कुरा नगरी भन्न थालिन् । "नृप तिम्रो ओछ्यानमुनि भेटियो तर त्यसमा कुनै चाउरी परेको थिएन । उसको मृत्यु त्यहाँ भएको होइन र ?"रविले थुक निल्यो । "म... मलाई थाहा छैन । मैले उसलाई त्यस्तै अवस्थामा देखेको थिएँ । मैले मिलिलाई आवाज सुन्न जान लागेको छु भनेको थिएँ, तर उसलाई देखेर म जड भएँ ।""अनि झ्याल नि ?" चार्ल्सले प्रश्न गरे । "यो खुला थियो । के नृप भित्र आउँदै थियो कि अरू कोही बाहिर जाँदै थियो ?""नृप... उनी 'हिउँको खेल' लाई लिएर धेरै उत्साहित थिए" रविले बिस्तारै भने । "उनले रूखहरू नजिकै कोही हिँडिरहेको देखेको सोचेका थिए । उनी त्यही कुरा पत्ता लगाउन बाहिर गए । झ्यालबाट फर्केपछि उनी फरक देखिए । उनी धेरै डराएका थिए ।"पेरी अगाडि झुकिन् र आफ्नो गोजीबाट एउटा सानो, खुम्चिएको कागजको टुक्रा निकालिन् त्यो नृपको हातमा भेटिएको थियो । "उनले त्यो कागज समातेका थिए । यो हिसाबको पाना हो; तिम्रो ससुरा लेखनाथको व्यापारको हिसाब तर यसको छेउमा रमेशको अक्षरमा केही लेखिएको छ ।"रविको अनुहार सेतो भयो । "रमेश... तिमीले सोचेजस्तो ऊ होइन । के उनले मलाई त्यो 'काम'को बारेमा बोलाएका थिए ? उनले मद्दत मागेका थिएनन् तर मलाई धम्की दिइरहेका थिए । उनलाई थाहा थियो कि नृपले उनको झोलाबाट त्यो कागज चोरेका थिए ।"एक्कासि, बाहिर चर्को आवाज आयो, त्यसपछि सिसा फुटेको आवाज सुनियो ।"चार्ल्स, बत्ती आफैँ गएको होइन है ?" पेरी उठिन्, उनको हात फायरप्लेसको छेउमा रहेको गह्रौँ लौरोतिर गयो । "कसैले हामीलाई एक-एक गरेर मार्न खोज्दै छ ।"तल, अगाडिको ढोका, जुन भित्रबाट बन्द थियो अनि खुला थियो । भिजेको र हिउँले भरिएको पाइलाको डोब घरबाट बाहिर गएको थिएन, बरु सिधै भान्साकोठातिर लागेको थियो जहाँ हजुरबुबा र हजुरआमा पर्खिरहनुभएको थियो ।"कागज, रवि," पेरीले त्यो टुक्रा समात्दै सोधिन्। "'१०% हिउँ' को मतलब के हो ?"रविले कागज हेरे अनि रोए । "यो मौसम होइन, पेरी । यो सम्पत्तिको लागि एउटा गोप्य कुरा हो । नृप कुनै रमाइलोको कारणले मरेको होइन । ऊ मर्‍याे किनभने उसलाई थाहा थियो कि हामीमध्ये कसले आज राति लेखनाथलाई मार्ने योजना गर्दै छ ।"पाहुना घरको वातावरण न्यानो पारिवारिक भेटघाटबाट डरलाग्दो चिहान जस्तो भएको थियो । हावा काठको झ्यालमा दुखेको जनावरजस्तै चिच्याइरहेको थियो र मधुरो बत्तीको प्रकाशले अध्ययन कोठाको भित्ताहरूमा पेरी र चार्ल्सको लामो र डरलाग्दो छायाँ बनाइरहेको थियो ।"रवि," पेरीको बोली बरफजस्तै चिसो थियो, "तिमी आफ्नो आँसु पछाडि लुकिरहेका छौ । मैले देखेको, मान्छे दुई कारणले रुन्छ: दुःखले वा आफूलाई दुःखी देखाउने ठुलो चाहनाले । तिमी कुन हौ ?"रविले हेर्‍याे, उसको आँखा रगत जस्तै रातो थियो । "तिमीले रमेशलाई चिन्दैनौ । उसले धेरै वर्षदेखि परिवारको कामलाई खाली बनाउँदै आएको छ । त्यो 'खाता' जुन नृपले फेला पारेको थियो, त्यो केवल हिसाब मात्र थिएन । त्यो हरेक घुस, हरेक चोरेको पैसा र लेखनाथका विपक्षीहरूमा भएका हरेक दुर्घटनाको विवरण थियो । नृपले यसलाई रमेशले ल्याएको झोलामा फेला पारेको थियो । उसले सोच्यो कि यो एउटा खेल हो, खजाना खोज्ने जस्तै।"चार्ल्स ढोकाबाट पर गयो, उसको निधार खुम्चियाे । "त्यसो भए नृप प्रमाण लुकाउन बाहिर गयो ? त्यसले उसको जुत्ता र चिसो ज्याकेटमा भएको हिउँको अर्थ दिन्छ तर ऊ किन झ्यालबाट फर्कियो ? ऊ किन अगाडिको ढोकाबाट आएन ?""किनभने," पेरीले बिचमा भनी र टेबुलमा भएको कागजमा औँलाले थिचिन्, "उसले बाहिर कसैलाई देख्यो । झ्यालको सिसामा भएको हिलो हेर, चार्ल्स । यो खाली हिउँ होइन, यो धेरै गह्रौँ र कालो माटो हो । कसैले नृपलाई जङ्गलमा खेद्यो र नृप आफूले भेट्टाएको पहिलो खुला झ्यालबाट भित्र आयो रविको कोठामा लुक्ने आशामा तर मार्ने मान्छे छिटो थियो।"अँध्यारोमा देखादेखअचानक, अध्ययन कोठाको ठूलो काठको ढोका खुल्यो । रमेश होइन, तर हजुरबुबा लेखनाथ थिए । उनी धेरै बुढा देखिएका थिए, तर उनको अनुहारमा एउटा स्पष्ट विचार आयो।"मैले सबै कुरा सुनेँ," लेखनाथले बिस्तारै भने । गडबडीको बावजुद उनको आवाज स्थिर थियो । "मैले यो परिवार विश्वासमा बनाएको थिएँ । मैले सोचेको थिएँ कि बच्चाहरू सानो हुँदा हामीले खेल्ने 'हिउँ खेलहरू' उनीहरूलाई योजना बनाउन र मिलेर काम गर्न सिकाउनका लागि हुन् । मलाई थाहा थिएन कि म खराब मान्छे हुर्काउँदै छु ।""लेखनाथ, भान्सामा फर्केर जानुहोस्," पेरीले चेतावनी दिइन् । "यो सुरक्षित छैन ।""कहीँ पनि सुरक्षित छैन, पेरी," लेखनाथले कोठामा पस्दै भने । उनले एउटा सानो चाँदीको साँचो समातेका थिए । "यसले बेसमेन्टको सेफ खोल्छ । रमेश रातभरि यसैको माग गरिरहेको छ । उसले भन्यो कि '१०% हिमपात' नातिनातिनाहरूको लागि उपहार थियो तर मलाई अब थाहा भयो यसको अर्थ के हो । यो त उसले ९०% लिएपछि बाँकी तपाईंहरूका लागि छोड्न चाहेको सम्पत्तिको भाग हो ।"तलको भान्साबाट अचानक ठुलो आवाज आयो । राधाको चिच्याहटले मौनतालाई तोड्यो। पेरी, चार्ल्स र रवि सिँढीतिर दौडे ।किचनको दृश्य किचन एकदमै फोहोर थियो । पछिल्तिरको ढोका भाँचिएको थियो, जसले गर्दा भुइँमा हिउँ जमेको थियो । रमेश कोठाको बीचमा उभिरहेका थिए, उनको अनुहार रिसले रातो भएको थियो । उनले आफ्नो श्रीमती वा बच्चाहरूलाई हेरिरहेका थिएनन्, तर त्यो रित्तो ठाउँ हेरिरहेका थिए जहाँबाट भित्तामा भएको टेलिफोनको तारहरू च्यातिइएको थियो ।"कहाँ छ ?" रमेश ठुलो स्वरले कराउन थाले । "त्यो केटासँग थियो ! मलाई थाहा छ उसँग अन्तिम पाना थियो !""ऊ मर्‍याे, रमेश !" फुपूले चिच्याएर भनिन्, मिलीलाई अँगालो हालेर । "तिम्रो आफ्नै छोरा मर्‍याे ! तिमी कागजको टुक्राको बारेमा सोध्दै छौ ?"गुप्तचर कोठामा आउँदा रमेशले पेरीतर्फ हेरे । "तिमी ! तिमीलाई लाग्छ कि तिमी धेरै स्मार्ट छौ । तिमी र तिम्रा 'व्यावसायिक दिमाग'का कुराहरू । लेखनाथले मलाई कहिल्यै व्यवस्थापनलाई विश्वास नगर्नुको कारण तिमी हौ । तिमीले उसको कानमा नराम्रो कुरा हालिदियौ !""मैले केही भन्नु परेन रमेश" पेरी बत्तीतिर जाँदै भनिन्, उनको हातमा अझै पनि फलामको डन्डी थियो । "तिम्रो कामले आफैँ बताउँछ । तिमीले नृपलाई हिउँमा लखेट्यौ । तिमीले उसलाई रविको कोठामा थुन्यौ । तिमीले उसलाई मार्ने विचार राखेका थिएनौ, होइन र ? तिमीलाई त केवल कागज चाहिएको थियो । तर नृप छिटो थियो र ऊ धेरै डराएको थियो । झगडा हुँदा उसको टाउको खाटको खम्बामा ठोक्कियो । तिमी डरायौ र उसलाई खाटमुनि धकेल्यौ, पछि कागज भेट्टाउन सकिन्छ भन्ने सोचेर ।""तिमीसँग कुनै प्रमाण छैन !" रमेश हाँसे ।"मसँग सबैभन्दा बलियो प्रमाण छ," पेरीले रमेशको खुट्टा देखाउँदै भनिन् ।सबैजनाले तल हेरे। रमेशले घरभित्र लगाउने चप्पल लगाएका थिए, जुन भिजेका थिए । सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, उनको दाहिने चप्पलको सिलाईमा एउटा सानो र चम्किलो नीलो धागो अड्किएको थियो ।पेरी फुपूतर्फ फर्किइन्। "के यो सत्य हो, नृपले आज नयाँ निलो ऊनीको स्वेटर लगाएको थियो ?"फुपूले बिस्तारै टाउको हल्लाइन्, उनको अनुहार डरले सेतो भयो ।हिउँको रङ : "झगडाले खाटमा कुनै निशान छोडेन रमेश," पेरीले बताइन्, "किनभने त्यो भुइँमा भएको थियो । नृप तिमीसँग लड्यो। उसले तिम्रो खुट्टा समातेर तिमीलाई ढाल्न खोज्यो र त्यही वेला उसको स्वेटर तिम्रो चप्पलमा अड्कियो । तिमी आफ्नो छोराको अन्तिम क्षणको प्रमाण आफ्नो खुट्टामा टाँसेर हिँडिरहेका छौ ।"रमेश हाँस्न थाले । त्यो खाली र डरलाग्दो आवाज थियो । "ठीक छ, मैले नै उसलाई मारेँ । ऊ कमजोर केटा थियो, उसकी आमा जस्तै तर के तिमीलाई लाग्छ कि म मात्र दोषी छु ? रवि ! यिनीहरूलाई भन ! उनीहरूलाई भन कि तीन दिनअघि मलाई गेस्ट हाउसको साँचो कसले दियो ताकि मैले तारहरू काट्न सकूँ !"सबैजनाको आँखा रविमा पर्‍याे ।केही बेरअघि रोइरहेका रवि अचानक चुप लागे । उनको अनुहार एकदमै शान्त भयो । उनले आफ्नो खल्तीमा हात हाले र एउटा सानो कालो चिज निकाले । त्यो बन्दुक थिएन त्यो एउटा रिमोट थियो ।"आँधीका कारण बिजुली गएको होइन," रविले भावना नभएको स्वरमा भने । "र रमेश, मैले तिमीलाई साँचो दिएको किनभने मलाई तिमी मन पर्छ भनेर होइन । मैले त तिमीलाई यो यसकारण दिएको थिएँ किनभने मलाई थाहा थियो कि तिमी सबै दोष आफ्नो टाउकोमा लिने गरी लोभी छौ ।"रविले बटन थिचे । बाहिर गाडीको आवाज सुनियो ।"'हिउँ खेल' सकिएको छैन," रवि बिस्तारै बोले । "यो त अब अर्को स्तरमा जाँदै छ।"अचानक, रविले अन्तिम मैनबत्ती निभायाे र घरलाई पूरै चिसो अँध्यारोमा डुबायो ।

मानव जीवन र अनुशासन

Divyesh Bajracharya

हाम्रो मानव जीवन प्रकृति र भगवानले दिएका सबैभन्दा अमूल्य उपहारहरू मध्ये एक हो । मानिस जन्मिएपछि जीवनमा केही राम्रो गर्न चाहन्छ, सफल हुन चाहन्छ र समाजमा आफ्नो पहिचान बनाउन चाहन्छ । तर जीवनमा सफलता प्राप्त गर्न इच्छा र सपना मात्र पर्याप्त हुँदैन; त्यसका लागि अनुशासन आवश्यक हुन्छ । अनुशासन भनेको नियमको पालना गर्नु, समयको कदर गर्नु र आफ्नो कर्तव्यप्रति जिम्मेवार हुनु हो । अनुशासनले मानव जीवनलाई व्यवस्थित बनाउँदै लक्ष्यतर्फ अघि बढ्ने मार्ग प्रशस्त गर्छ।अनुशासन मानव जीवनको एक प्रमुख आधार हो। यदि मानिसले आफ्नो जीवनमा अनुशासन अपनाएन भने उसले विभिन्न समस्याहरूको सामना गर्नुपर्छ । बिहान ढिलो उठ्ने, काम समयमा नगर्ने, पढाइमा ध्यान नदिने जस्ता बानीहरूले मानिसलाई असफल बनाउँछन् । त्यसैले जीवनको हरेक क्षेत्रमा अनुशासन आवश्यक हुन्छ । विद्यार्थी जीवनमा त अनुशासन झन् महत्त्वपूर्ण हुन्छ। विद्यार्थीले समयमै पढ्न, गृहकार्य गर्न, शिक्षकको निर्देशन पालना गर्न र परीक्षाको तयारी गर्न अनुशासन अपनाउनुपर्छ । यसले राम्रो नतिजा ल्याउन मद्दत गर्छ ।अनुशासनले मानिसलाई जिम्मेवार र आत्मनिर्भर बनाउँछ । जब मानिस अनुशासित हुन्छ, उसले आफ्नो काम आफैँ गर्न सिक्छ र अरूमा निर्भर रहनुपर्दैन। यसले मानिसमा आत्मविश्वास बढाउँछ। आत्मविश्वास भएको मानिस कठिन परिस्थितिमा पनि हिम्मत हार्दैन र आफ्नो लक्ष्यतर्फ निरन्तर अघि बढ्छ ।समाजमा पनि अनुशासनको ठूलो भूमिका हुन्छ । यदि सबै नागरिकले नियम र कानुन पालना गरे भने समाजमा शान्ति, सुरक्षा र सुव्यवस्था कायम हुन्छ। आजको आधुनिक युगमा अनुशासन झन् आवश्यक भएको छ । प्रविधिको विकाससँगै मोबाइल, इन्टरनेट र सामाजिक सञ्जालले मानिसको जीवनमा ठुलो प्रभाव पारेका छन् । धेरै मानिस समयको सही उपयोग गर्न सकिरहेका छैनन् र अनावश्यक कुरामा समय बिताइरहेका छन्। आजकल विद्यार्थीहरू पनि अनावश्यक रूपमा मोबाइल बढी चलाउने र आफ्नो पूरा दिन त्यसैमा बिताउने गरेका छन्। यस्तो अवस्थामा समय व्यवस्थापन र अनुशासन अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। यदि मानिसले समयलाई सही तरिकाले प्रयोग गर्‍यो भने उसले आफ्नो भविष्य उज्ज्वल बनाउन सक्छ ।अनुशासन भनेको बाहिरी नियम मात्र पालना गर्नु होइन, आफ्ना व्यवहार र सोचलाई नियन्त्रण गर्नु पनि हो। आफ्नो रिस नियन्त्रण गर्नु, अरूको सम्मान गर्नु, सधैँ सत्य बोल्नु, मेहनत गर्नु र राम्रो आचरण अपनाउनु पनि अनुशासनकै भाग हुन् । अनुशासित मानिस सधैँ सकारात्मक सोच राख्छ र अरूलाई पनि राम्रो काम गर्न प्रेरित गर्छ। यस्तो अनुशासित मानिस परिवार, समाज र देशका लागि आदर्श व्यक्तिका रूपमा चिनिन्छ ।मानव जीवनमा अनुशासनको भूमिका अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ । अनुशासनविना जीवन अव्यवस्थित र असफल हुन सक्छ । अनुशासनले मानिसलाई सफल, सभ्य र जिम्मेवार बनाउँछ । त्यसैले हरेक व्यक्तिले आफ्नो जीवनमा अनुशासन अपनाउनुपर्छ र लक्ष्य प्राप्तिका लागि निरन्तर प्रयास गर्नुपर्छ । यदि हामीले सानो उमेरदेखि नै अनुशासनको बानी विकास गर्‍यौँ भने हाम्रो जीवन सफल र सुखी हुन्छ । अनुशासनले मानिसलाई सही बाटो देखाउँछ र उज्ज्वल भविष्य निर्माण गर्न सहयोग गर्छ। त्यसैले सबैले अनुशासनलाई आफ्नो जीवनको अनिवार्य भाग बनाउनुपर्छ।

Book Review:- A Man’s Search For Meaning

Aarav Timilsina

Introduction:- “ A Man’s Search For Meaning” is a Novel written by therapist and Holocaust survivor Viktor E. Frankl. The book explains his time in Auschwitz , the environment that the oppressors had created for the captive Jews at that time and his perspective on his unjust persecution as a Psychologist. This book visualizes the grim dullness of Auschwitz and challenges themes of not losing hope or being positive when trapped in what is essentially a slaughterhouse waiting for your body to be of no use to the despots and to be cruelly discarded.Plot:- The Story begins with a brief clarification that this book should not be described as a personal memoir but a unanimous experience of millions.The book is about survival and the apathy that comes with hopelessness.The events mentioned in the book are of small individual concentration camps and not of famous ones. The author mentions the hierarchy of the people at the camp. The Schutzstaffel or SS guards were the authorities at the extermination camp; they monitor the prisoners ,segregate them and occasionally “discipline” them. The Capo Prisoners were certain voluntary or coerced inmates that supervised the other prisoners. The Author describes them to be more aggressive and callous than the SS guards. The Inmates were the ones who did the labour and were exterminated after they grew weak.The author describes his transfer to Auschwitz as nerve wrecking. The train that travelled to the destination was overloaded with about eighty people alone in one coach. Till then , the author did not know where they were heading, only after the haunting confirmation from one of the inmates that the nearest sign read “Auschwitz” were the author's nerves calmed. The news was horrible but reality was easier than the crushing feeling of anxiousness the author felt. “Auschwitz” was an eyesore , a line of gallows were adorned by the limp bodies of hanging inmates , and several buildings that looked like gas plants emitted an evil , ominous smoke . The place was like a dry , raspy cry for help. After being accustomed to the Purgatory by the name of Auschwitz, the author realized a few things. One that there were elite members among them , tough , brutal brawlers that would become Capos. Two ; The Place had its own currency system which was liquor. After the sorting of the prisoners, the author was sent to the right side which meant he could live , the left side was for old , diseased inmates put to death via a gas chamber.The author describes a phenomenon in psychology called the delusion of reprieve meaning that the moment that a person is certain of their fate is the moment they believe they can avoid it through some intervention and to the prisoner’s delight. The SS guards at the hut they were assigned were charming and friendly but the smarter ones already knew their smiles hid a deep greed for the shiny watches and jewelry that adorned the hands of the new arrivals. After a good blow to the head after asking for his doctorate notes to be exempt from the forceful seizure , the author felt it was best to keep his mouth shut.The inmates were stripped from their clothes , humiliated and given rags to wear. A kind-hearted inmate snuck into their hut once to tell them of the unwritten rules the prisoners had to follow. They were told to shave daily as it made them look ruder and younger , even if they had to use broken pieces of glass and they must not act or behave sluggish even if they are tired or are impaired because The SS guards are always looking for new entries in the Gas Chamber. A weak , emaciated person was a Moslem who cannot do hard labour and whose fate was the gas chamber. Every man in the room was told to be at ease except for the author who was told to be aware of the next selection. After spending weeks at the camp , the author realized he did not resent the tolerable beatings and verbal humiliation he would receive but contempt and scorn from guards who didn't even use words to belittle him . To him it felt like he was a pitiful creature unworthy of even punishment.This was what gave life to the burning fuel inside his human body. Through thick and thin and scorch and snow the author worked and he did so with a smile. Maybe it was his apathy that manifested him into a sadistic lunatic but maybe it was his helplessness that amused him. Even after being told he was probably going to get selected to be exterminated , he couldn't help smiling at the absurdity and unjustness of everything , of how he ended up here. The thought of his wife Therese lovingly called Tilly was the only force helping his body survive both mentally and physically. During his time , he caught the eye of a boastful Capo who admired his patient listening and was granted special privileges along with a handful of men.Starvation, forced labor, and constant selections deciding who would live or die was a daily occurrence for the author . He watched friends and fellow prisoners collapse from exhaustion or be sent to the gas chambers, their fates sealed by the SS guards’ tiny , unbothered gestures.Yet through all this the author never seemed to act with reason. An abnormal situation that he was put into demanded abnormal reactions from him , so he laughed and smiled when he should be mourning and was blunt when he should have been cunning. Even though he himself was stripped of his identity, his clothes, possessions, and even his manuscript he clung to the thought of his wife, not knowing if she was still alive. After an altercation with an SS guard he was punished and his rations were cut for the remainder of his punishment , but amidst the scarcity of food someone gave him a little piece of bread to have.As the months passed, Frankl was moved to various labor camps, including Dachau, where he shoveled snow, laid railway tracks, and battled despair. He studied all the different prisoners at Auschwitz and found some that gave up on life and were waiting for their inevitable end and those who battled through , those who persevered had their own reasons which the author describes as a compulsion to live. Through that will alone they were able to survive the hellish nature of the camp and survive till liberation. In the end , even though tattered by his wife’s death , Viktor survived and so did his philosophy of logotherapy that the search for meaning is the deepest and strongest human motivation.