Share:

परिचयः कालाेपाटी एउटा बालउपन्यास हो । यो कथा कपिलमणि ज्ञवालीले लेख्नुभएको हो । यसमा समित श्रेष्ठले चित्र बनाउनुभएको हो । यो कथा एउटा परिवारमा केन्द्रित भई आमाबुबा र दिदीभाइहरूलाई विभिन्न पात्रको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ । यो कथामा छोरीलाई विभेद गर्दा हुने असर र अवसर पाउँदा छोरीले गरेको प्रगति दुवैको चर्चा गरिएको छ । यसमा सुनैना, संयोग, सबिता र शशिधर यस उपन्यासका पात्र हुन् ।

विषयवस्तुः यो कथा एउटा गाउँमा रहेको पण्डितको परिवारमा केन्द्रित छ । त्यो परिवारमा पहिला छोरीको र पछि छोराको जन्म हुन्छ। छोराको जन्म हुँदा छैटीको पूजा गर्ने, घरमा नाचगान गर्ने र भोज समेत गरिएको पाइन्छ । तर छोरीको जन्म हुँदा त्यस्तो केही गरिँदैन । कथामा छोरालाई सजिलै स्कुल पठाइएको छ तर छोरीलाई नपठाएको देखिन्छ । छोरी आफ्नै जिद्दी तथा बुद्धिले स्कुल जान्छिन् । राम्ररी पढेर डाक्टर समेत बन्छिन् र गरिब बिरामीको उपचार गर्छिन् । कथाकी पात्र सुनैना ज्ञानी हुन्छिन् । उनले समाजमा भएको विभेद आफैँ भोग्छिन् । गाउँका शिक्षकले उनलाई स्कुल पठाउनु भन्दा पनि नमान्ने उनका बुबालाई भनेर आफू स्कुल जान्छिन् । ठुलो उमेरमा स्कुल जान पाउँदा खुसी हुन्छिन् तर सानो कक्षामा भाइसँगै पढ्ने गरी भर्ना पाउँछिन् । उनले आफूले पाएको अवसरको सदुपयोग गर्छिन् र देशको ठुलो डाक्टर हुन्छिन् । यस कथामा पढ्न र लेख्न सक्ने र जजमानी गर्दै हिँड्ने शशिधरले छोरा र छोरीमा विभेद गरेको उचित देखिएन । छोरा नै सबैथोक हो भनेर उसलाई मात्र सबै कुरा पुर्‍याएको देखियो । छोरीलाई घरको काम गरी गाईभैँसीको गोठालो गर्ने र बिहे गरी अर्कैको घरमा जाने भनेर हेपिएको छ ।

निष्कर्षः यो पुस्तकमा सुनैनाले आफैँ बुबासँग स्कुल जाने कुरा गर्छिन् । भाइलाई स्कुल पठाएको र आफूलाई नपठाएको कुरामा लज्जित बनाउँछिन् । ठुलो भएर स्कुल गएपनि मेहनत गरेर सधैँ प्रथम वा दोस्रो हुँदै छोरीले पनि राम्रो नतिजा ल्याउने कुरा प्रमाणित गर्छिन् । छोरीले अवसर पाएमा छोराको जस्तै राम्रो गर्न सक्ने कुरा सुनैना वीर अस्पतालको सबैभन्दा राम्रो डाक्टर भएको कुराले पुष्टि गर्छ । त्यसैले छोराछोरीमा विभेद नगरौँ । यो किताब सन्देशमूलक छ ।