Share:

पुस्तकको परिचय

‘मनसा’ पुस्तकका सम्पादक अनन्त वाग्ले र चित्रकार रबिन्द्र मानन्धर हुन्। यस पुस्तकमा ५४ वटा पृष्ठ छन्। यो एउटा बालकथा सङ्ग्रह हो। यस पुस्तकमा १० वटा कथाहरू समावेश गरिएका छन्। यसको प्रकाशक ज्ञानवृक्ष पब्लिकेसन प्रा.लि. हो।

कथावस्तु

मनसा एक रोचक, शिक्षाप्रद तथा बालबालिकाका लागि उपयोगी बालकथा सङ्ग्रह हो। यस पुस्तकमा बालबालिकाको जीवन, उनीहरूको सोच, बानी–व्यवहार तथा समाजमा हुने विभिन्न घटनासँग सम्बन्धित कथाहरू समावेश गरिएका छन्। कथाहरूमा लोभ, मित्रता, सहयोग, एकता, दया, माया, इमानदारी र जिम्मेवारीजस्ता विषयलाई सरल ढङ्गले प्रस्तुत गरिएको छ।

प्रत्येक कथाले पाठकलाई कुनै न कुनै सकारात्मक शिक्षा दिन्छ। कथाहरू पढ्दा रमाइलो लाग्नुका साथै धेरै कुरा सिक्न पाइन्छ। पुस्तकका पात्रहरू सामान्य जीवनसँग सम्बन्धित भएकाले उनीहरूको व्यवहार र अनुभव सजिलै बुझ्न सकिन्छ। लेखकले सरल र सहज भाषाको प्रयोग गरेकाले बालबालिकाले कथाहरू सहजै पढ्न र बुझ्न सक्छन्।

कथाहरूले असल काम गर्न, अरूलाई सहयोग गर्न, मेहनती बन्न तथा गलत बानीबाट टाढा रहन प्रेरणा दिन्छन्। यस सङ्ग्रहमा परिवारको माया, साथीभाइको महत्त्व, एकताको शक्ति र राम्रो व्यवहारको आवश्यकतालाई पनि देखाइएको छ। कतिपय कथाहरूले नराम्रो बानीको परिणाम राम्रो नहुने सन्देश दिन्छन् भने असल कामको फल सधैँ राम्रो हुने कुरा सिकाउँछन्। यस पुस्तकले बालबालिकामा नैतिक शिक्षा, सकारात्मक सोच र असल चरित्रको विकास गर्न मद्दत गर्छ। त्यसैले मनसा मनोरञ्जन र शिक्षालाई सँगै समेटेको उत्कृष्ट बालकथा सङ्ग्रह हो।

परिवेश

यस कथा सङ्ग्रहको कालगत परिवेश आधुनिक समय हो। कथाहरूमा बालबालिकाको दैनिक जीवन, परिवार, विद्यालय, साथीभाइ तथा समाजका घटनाहरू प्रस्तुत गरिएका छन्। त्यसैले यसका स्थानगत परिवेश विद्यालय, घर तथा समाज हुन्। कथाहरूका घटनाहरू मुख्यतः शहरी क्षेत्रमा घटेका हुन् भन्ने अनुमान गर्न सकिन्छ।

यस पुस्तकमा हाम्रो समाजको अवस्था, बालबालिकाको जीवन, उनीहरूका भावना, व्यवहार तथा समाजमा देखिने विभिन्न समस्या र सकारात्मक पक्षहरूको चित्रण गरिएको छ। त्यसैले यस पुस्तकको अवस्थागत परिवेश सामाजिक छ।

दृष्टिबिन्दु

यस कथा सङ्ग्रहमा तृतीय पुरुष दृष्टिबिन्दुको प्रयोग गरिएको छ। लेखकले कथाका घटना तथा पात्रहरूको व्यवहारलाई तृतीय पुरुषका माध्यमबाट प्रस्तुत गरेका छन्। कथाहरूमा “उसले”, “उनी” र “उनीहरू” जस्ता शब्दहरूको प्रयोग गरिएको छ। त्यसैले यस कथा सङ्ग्रहको दृष्टिबिन्दु तृतीय पुरुष दृष्टिबिन्दु हो।

पात्रहरू

यस कथा सङ्ग्रहका पात्रहरू बालबालिका, अभिभावक, शिक्षक तथा समाजका विभिन्न व्यक्तिहरू हुन्। कथाअनुसार पात्रहरूको स्वभाव र भूमिका फरक–फरक छन्। केही पात्रहरू असल, सहयोगी र इमानदार छन् भने केही पात्रहरूमा लोभ, घमण्ड तथा अन्य कमजोरीहरू पनि देखिन्छन्।

पात्रहरू स्वाभाविक र जीवनसँग नजिक भएकाले पाठकले उनीहरूसँग सजिलै सम्बन्ध जोड्न सक्छन्। लेखकले पात्रहरूको माध्यमबाट विभिन्न सन्देश र नैतिक शिक्षा दिन खोजेका छन्।

निष्कर्ष

निष्कर्षमा, मनसा एक रोचक बालकथा सङ्ग्रह हो। यस सङ्ग्रहका कथाहरूले बालबालिकालाई मनोरञ्जन दिनुका साथै हाम्रो समाजमा हुने विभिन्न गतिविधि र समस्याहरूका बारेमा पनि शिक्षा दिन्छन्। यस पुस्तकका कथाहरू रोचक र सरल भाषामा लेखिएका छन्।

यसले बालबालिकामा असल व्यवहार, सहयोग, इमानदारी तथा जिम्मेवारीको भावना विकास गर्न मद्दत गर्छ। त्यसैले यो पुस्तक बालबालिकाका लागि पठनीय र प्रेरणादायी कृति हो।

सिफारिस

मेरो विचारमा मनसा बालबालिकाले अवश्य पढ्नुपर्ने पुस्तक हो। यस पुस्तकका कथाहरू रोचक र सरल छन्। कथाहरूबाट बालबालिकाले असल व्यवहार, सहयोग, इमानदारी तथा जिम्मेवारीका बारेमा सिक्न सक्छन्।

सरल भाषामा लेखिएको हुनाले यो पुस्तक कक्षा ३ देखि ६ सम्मका विद्यार्थीहरूले सजिलै बुझ्न सक्छन्। त्यसैले म यो पुस्तक विद्यालयका विद्यार्थी, शिक्षक तथा बालसाहित्यमा रुचि राख्ने सबैलाई पढ्न सिफारिस गर्दछु।