Share:

परिवर्तन; यो किन ब्रह्माण्डको नियम हो ?

कल्पना गर्नुहोस्, तपाईं नदीको छेउमा उभिरहनुभएको छ । तपाईं आफ्नो हात वा खुट्टा पानीमा डुबाउनुहुन्छ तर तपाईंले हात र खुट्टाले छुने पानी अर्को सेकेन्डमै गायब हुन्छ। नयाँ पानी बगेर आफ्नो ठाउँ लिएको छ। नदी उस्तै देखिन्छ तर कहिल्यै पनि उस्तै हुँदैन । त्यसैले परिवर्तन ब्रह्माण्डको नियम हो । सबै कुरा त्यो नदी जस्तै हो, सधैँ चलिरहन्छ, सधैँ नयाँ कुरा बन्दै जान्छ।

हामी जन्मेको क्षणदेखि नै हामीमा शरीरिक परिवर्तन देखिन थाल्याे, हाम्रा विचारहरू परिवर्तन हुँदै छन्, हाम्रा भावनाहरू परिवर्तन हुँदै छन् । बच्चा बच्चामा परिणत हुन्छ, त्यसपछि वयस्कमा, त्यसपछि वृद्धमा परिणत हुन्छ । हाम्रा शरीरहरू परिवर्तन हुन्छन् । गत वर्ष हामीलाई खुशी पार्ने कुराले आज हामीलाई खुशी नबनाउन सक्छ । ठोस र स्थायी महसुस गर्ने कुराहरू पनि छैनन् । हामी बस्ने घर एक दिन पुरानो हुने छ। जङ्गलमा रहेका रूखहरूबाट शिशिर ऋतुमा पुराना पातहरू झर्छन् र वसन्त ऋतुमा नयाँ पालुवा पलाउँछन् । केही पनि छैन, न चट्टान, न पहाड, न मान्छे, न आकाशका ताराहरू सधैँभरि उस्तै रहन्छन् ।

ऋतुहरूको बारेमा सोच्नुहोस् । जाडोले वसन्तसँग लड्दैन, वसन्त ऋतुलाई अगाडि आउन दिनको लागि यसले वरपरको वातावरणलाई आफ्नो पकडबाट बाहिर निकाल्छ । हिउँ पग्लन्छ, चिसो हावा न्यानो हुन्छ र पृथ्वी आफ्नो शीत निद्राबाट ब्युँझन्छ। यदि जाडोले परिवर्तन हुन अस्वीकार गर्‍यो भने, कहिल्यै फूलहरू फुल्ने थिएनन्। यदि बिहानले दिउँसो बन्न अस्वीकार गर्‍यो भने, कहिल्यै सूर्यास्त हुने थिएन। परिवर्तनले नयाँ चिजहरू ल्याउँछ। यो बिना, जीवन सधैँको लागि अड्किने थियो, नयाँ केही हुने थिएन। बिरुवा बन्नको लागि बिउ फुट्नुपर्छ र परिवर्तन हुनुपर्छ । पुतली बन्नको लागि झुसिल्किरो आफ्नो कोकुनमा पूर्ण रूपमा खस्नुपर्छ । परिवर्तन गाह्रो छ तर पुतलीले सधैंभरि झुसिल्किरो रहन खोज्यो भने कहिल्यै उड्ने थिएन । यदि दिनले सधैँभरि टाँस्न खोज्यो भने रातले कहिल्यै आकाशलाई अँध्यारो पार्दैन । यदि पुरानो जीवनले कहिल्यै छोडेन भने नयाँ जीवन कहिल्यै बन्ने थिएन ।

मानिसहरू परिवर्तनसँग डराउँछन् । हामीलाई थाहा भएको कुरा मन पर्छ। हामी चिजहरू आरामदायी र सुरक्षित रहून् भन्ने चाहन्छौँ तर ब्रह्माण्डले परिवर्तनको लागि हाम्रो अनुमति माग्दैन । यो जे भए पनि परिवर्तन हुन्छ। जागिर समाप्त हुन्छ। मित्रता टाढा हुन्छ। प्रियजनको मृत्यु हुन्छ । यी क्षणहरूले गहिरो चोट पुर्‍याउँछन् तर यदि हामीले नजिकबाट हेर्‍यौँ भने, ब्रह्माण्डको त्यही नियमले चिजहरू खोस्छ जसले नयाँ पनि ल्याउँछ । जागिर समाप्त भएपछि नयाँ ढोका खुल्छ । पुरानो मित्रता हराइसकेपछि, नयाँ मानिसहरू तपाईंको जीवनमा प्रवेश गर्छन्। वर्षा पछि, घाम लाग्छ । कठ्याङ्ग्रिने जाडोपछि वसन्त सधैँ आउँछ । नदी कहिल्यै बग्न रोकिँदैन तर पनि पानी कहिल्यै सकिँदैन । सधैँ नयाँ संस्करण आउँदैछ।

परिवर्तन रोक्न खोज्नु भनेको हातमा पानी समात्नु जस्तै हो। तपाईं आफ्नो हत्केलालाई एकसाथ राख्न सक्नुहुन्छ । एक क्षणको लागि तपाईंले त्यहाँ पानी महसुस गर्नुहुन्छ तर यो तपाईंको औँलाहरूबाट चिप्लिने छ। तपाईंले जति कडा मुठ्ठी कस्नुहुन्छ, त्यति नै छिटो यो बाहिर निस्कन्छ। शान्तिमा रहने एक मात्र तरिका भनेको आफ्नो हात खोल्नु र पानीलाई बग्न दिनु हो। यसको अर्थ पानीलाई त्याग्नु होइन। यसको अर्थ जीवन निरन्तर परिवर्तन हुने गुण हो, स्थिर होइन जुन जे भए पनि उस्तै रहन्छ भनेर बुझ्नु हो। तपाईं स्थिर रहनु हुँदैन, तपाईंले जीवनको प्रवाहसँगै अघि बढ्नुपर्छ र यसको उत्तम उपयोग गर्नुपर्छ।

जीवनमा सबैभन्दा सुन्दर चिजहरू परिवर्तनको कारणले मात्र अस्तित्वमा हुन्छन्। सूर्यास्त सुन्दर हुन्छ किनकि यो केही समयको लागि मात्र रहन्छ। बाल्यकाल बहुमूल्य हुन्छ किनकि यो सधैँभरि रहँदैन। नमस्ते मिठो हुन्छ किनभने बिदाइ एक दिन, अन्ततः आउने छ। यदि केही पनि परिवर्तन भएन भने, त्यहाँ कुनै आश्चर्य, कुनै वृद्धि, कुनै दोस्रो मौका, तपाईंले मन पराउने चीजहरूमा तपाईंको पकडलाई बलियो बनाउने केही पनि हुने छैन। तपाईंले गर्ने हरेक गल्ती समाधान गर्न सकिन्छ किनभने परिवर्तनले यसलाई अनुमति दिन्छ, ब्रह्माण्डको नियमले यसलाई अनुमति दिन्छ। समय अगाडि बढ्दै जाँदा हरेक घाउ निको हुन सक्छ। तपाईंको सबैभन्दा दु:खद दिन पनि सुखद भोलिमा परिणत हुने छ। त्यो एउटा उपहार हो।

त्यसैले यदि तपाईंलाई परिवर्तनसँग डर लाग्छ भने, नदीलाई सम्झनुहोस् । यो कहाँ जाँदै छ भन्ने बारेमा चिन्ता गर्दैन । यो केवल चट्टानहरू वरिपरि, जङ्गलहरू हुँदै र मैदानहरू पार गर्दै बग्छ। कहिलेकाहीँ यो शान्त खोला हो। कहिलेकाहीँ यो गर्जने झरना हो तर यो कहिल्यै रोकिँदैन । परिवर्तन तपाईंको शत्रु हो। यो तपाईंको सबैभन्दा पुरानो साथी हो। यो ब्रह्माण्डको नियम हो, जुन झर्ने पात, अस्ताउँदो सूर्य, बढ्दो बच्चा र तपाईंको आफ्नै आत्मामा लेखिएको छ।