Share:

नेपालमा मनाइने धेरै चाडपर्वहरूमध्ये दसैँ अझै हिन्दु धर्मावलम्वीहरूकाे सबैभन्दा ठुलो चाड मानिन्छ। तर के यो साँच्चै सबैका लागि समान रूपमा रमाइलो चाड हो ? मेरो विचारमा, दसैँ यस्तो पर्व हो जहाँ परिवारका पुरुष सदस्यहरूले बढी रमाइलो गर्छन्, जबकि महिलाहरू अरूका लागि त्यो चाड विशेष रमाइलो बनाउन निरन्तर व्यस्त रहन्छन् । सानैदेखि मैले देखेकी छु जब मेरा बुबा र काकाहरू कोठामा बसेर तास खेल्थे, मेरी आमा र काकीहरू भान्छामा स्वादिष्ट खाना बनाउन व्यस्त रहन्थे । यो कुरा मलाई कहिल्यै मन परेन ।

यो वर्ष पनि त्यही दोहोरियो । बुबाहरू तास खेल्दै हुनुहुन्थ्यो र आमाहरू भान्सामा व्यस्त हुनुहुन्थ्यो। फरक यति मात्र थियो कि यस वर्ष मैले पनि आमाहरूलाई सहयोग गरेँ । मेरो लागि दसैँ सप्तमी वा अष्टमीबाट मात्र सुरु हुन्छ । त्यसबेलामात्र “दसैँ सुरु भयो” भन्ने वास्तविक अनुभूति आउँछ । घरकी कान्छी छोरी भएकाले मलाई प्रायः घरका काममा नलगाइए पनि, घटस्थापनामा म जमरा रोपिएको हेरेर बस्ने गर्थें । त्यसपछि विद्यालयका काम पूरा गर्नु र खेलकुदमै समय बित्थ्यो । तर सप्तमी र अष्टमी आइपुग्दा दसैँको वास्तविक वातावरण महसुस हुन थाल्थ्यो । परिवारका सबै जना घर सफा गर्न जुट्थ्यौँ । भुइँ पुछ्ने, झ्याल सफा गर्ने, टेबलको धुलो पुछ्ने, कोठा सजाउने काममा सबै मिलेर लाग्थ्यौँ। यसपालि मेरो कोठा त बिलकुल नयाँ जस्तो सफा देखिन्थ्यो, जसले मलाई निकै खुसी बनायो ।

अष्टमीको दिन बिहानैदेखि आमा, ठुली आमा र काकीहरू खाना बनाउन थाल्नुभयो । मैले पनि आमालाई सघाउँदै तरकारी काट्ने, मासु पकाउने र अन्न मिसाउने काम गरेँ । थकाइ लागे पनि दिनको अन्त्यमा आफूप्रति गर्व महसुस भयो । त्यस दिनको खाना त झन् निकै स्वादिलो पनि लाग्यो। नवमी पनि अष्टमी जस्तै बित्यो, तर त्यस दिन बिहान गाडीहरूको पूजा पनि गरियो । त्यसपछि पुनः परिवारसँगै बसेर खाना खाने परम्परा दोहोरियो ।

अन्ततः सबैले प्रतीक्षा गरेको दिन दशमी आयो । म बिहानै उठेर तयार भएँ, नयाँ कुर्था लगाएँ र हल्का मेकअप गरेँ । टीकाको सबै तयारीपछि परिवारका ज्येष्ठ सदस्यबाट टीका, जमरा, आशीर्वाद र दक्षिणा पाएँ । त्यसपछि मामाघर गएर पनि टीका र आशीर्वाद लिएँ । दिउँसो काकाकाकीसँग तास खेल्दै समय बितायौँ । साँझमा मैतीदेवी जाने निर्णय भयो। सुरुमा जान अनिच्छा भए पनि मन्दिरको सुन्दर सजावट र उज्यालो देखेपछि मेरो मन हर्षले भरियो ।

मैतीदेवी मन्दिरको दर्शन गरेपछि मलाई साँच्चै दसैँ पूरा भएको अनुभूति भयो । यस वर्षको दसैँ साँच्चै रमाइलो रह्यो । मैले आमाबाबुलाई काममा सहयोग गरेँ, घर सफा गरेँ, र परिवारसँग गुणस्तरीय समय बिताएँ। यसरी मनाएको दसैँ मेरो लागि स्मरणीय बन्यो ।