Share:

बुबाको मुख हर्ने दिन, जसलाई कुसेऔँसी पनि भनिन्छ । बुबा र बुबा व्यक्तित्वहरूलाई सम्मान गर्ने र मनाउने विशेष दिन हो ।  यो दिनको महत्त्व र हाम्रो संस्कृतिमा यसलाई कसरी मनाइन्छ भनेर बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ । कुसेऔँसी हाम्रो बुबाप्रति प्रेम, सम्मान र कृतज्ञता प्रकट गर्ने दिन हो । ‘कुसेऔँसी’ नाम दुई नेपाली शब्द  ‘कुश’ र ‘औँसी’ बाट आएको हो । ‘कुश’ ले कुश भनिने पवित्र घाँसलाई बुझाउँछ । हिन्दु परम्परामा शुद्ध र पवित्र मानिन्छ । ‘औँसी’ भनेको नयाँ चन्द्रमाको दिन हो, जुन हिन्दु पात्रोमा शुभ दिन मानिन्छ । यस दिन छाेराछाेरीहरूले आफ्ना बुबाहरूलाई अनुष्ठान गरेर, उपहार दिएर सम्मान गर्छन् । हाम्रो जीवनमा बुबाको महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । हाम्रा बुबाहरू परिवारको लागि प्रबन्ध मिलाउन, हाम्रो सुरक्षा गर्न र हामी हुर्किएपछि हामीलाई मार्गदर्शन गर्न कडा मेहनत गर्छन् । नेपालमा, बुबाहरूलाई प्रायः परिवारको प्रमुखको रूपमा हेरिन्छ । महत्त्वपूर्ण निर्णयहरू लिने र घरका सबैको भलाइ सुनिश्चित गर्न जिम्मेवार हुन्छ । बुबाको मुख हर्ने दिन बुबाहरूले आफ्ना छोराछोरीको लागि गरेका सबै त्याग र प्रयासहरूलाई मान्यता दिने दिन हो । हिन्दु संस्कृतिमा पितालाई देवतासरह मानिन्छ । यसैकारण कुसेऔँसीका दिन बालबालिकाले आफ्ना पितालाई सम्मान गर्दै समृद्ध र सुखी जीवनको आशीर्वाद माग्दै पूजाआजा गर्ने गर्छन् । यो दिन आफ्नो जीवित बुबासँग मनाउने मात्र होइन, दिवङ्गत बुबाहरूलाई सम्झने र सम्मान गर्ने पनि हो । कुसेऔँसी क्षत्रिय परम्परा र पारिवारिक रीतिरिवाजअनुसार नेपालभर विभिन्न तरिकाले मनाइन्छ ।

यस दिन धेरै परिवारहरूले आफ्ना पिताको लागि विशेष पूजा गर्छन् । पूजामा प्रायः कुश, फूल, फलफूल र अन्य वस्तुहरू चढाइन्छ जुन शुद्ध र पवित्र मानिन्छ । पितृलाई सम्मान र आशीर्वादको प्रतीकका रूपमा टीका र सगुन दिइन्छ । पूजा सामान्यतया घरका छोराछोरी वा आमाले गर्छन् । बुबाको मुख हर्ने दिनमा छाेराछाेरीहरूले प्रायः आफ्ना बुबालाई उपहार दिन्छन् । यी उपहारहरू प्रेम र प्रशंसा देखाउने कुनै पनि चिज हुन सक्छ, जस्तै नयाँ लुगा, मिठाई, वा हस्तनिर्मित कार्डहरू । यस दिन बुबालाई विशेष र मायालु महसुस गराउने विचार हो । बुबाको मुख हर्ने दिनमा धेरै परिवारहरूसँगै गुणस्तरीय समय बिताउँछन् । यस दिनमा विशेष खाना खानु, पिकनिकको लागि बाहिर जानु वा सँगै बसेर कुरा गर्ने गरिन्छ । बुबा र सन्तानबिचको सम्बन्धलाई मजबुत बनाउने दिन हो । बुबाको मुख हर्ने दिन जसका बुबाहरू बितेका छन्, उनीहरूलाई सम्झने र श्रद्धाञ्जली दिने दिन हो । मानिसहरू पवित्र नदी वा मन्दिरमा गएर मृतक पिताको नाममा कुश, पिण्ड चढाउँछन् । यो तिनीहरूको आत्माको शान्तिको लागि प्रार्थना गर्न र उनीहरूलाई अझै पनि सम्झना र सम्मान गरिन्छ । नेपालका कतिपय ठाउँमा कुसेऔँसी मनाउन सार्वजनिक कार्यक्रम वा जमघट हुने गरेको छ । यसमा सांस्कृतिक कार्यक्रम, बुबाको महत्त्व र साम्प्रदायिक भोजन समावेश हुन सक्छ । विद्यालय तथा सङ्घसंस्थाले पनि यस दिन बुबाको सम्मानमा विशेष कार्यक्रम राख्न सक्छन् ।

बुबाको मुख हेर्ने दिन एक भावनात्मक दिन हो । यो बुबाहरूले प्रदान गर्ने माया र समर्थनलाई प्रतिबिम्बित गर्ने समय हो । कसैको लागि यो मिश्रित भावनाहरूको दिन पनि हुन सक्छ । जे होस्, बुबाको मुख हर्ने दिन अन्ततः कृतज्ञताको दिन हो, जसले हामीलाई हाम्रा बुबाहरू हुँदा उहाँहरूको कदर गर्न र उहाँहरू गएको खण्डमा उनीहरूको सम्झनालाई सम्मान गर्न सम्झाउँछ । बुबाको मुख हर्ने दिनले सम्मान, कृतज्ञता र प्रेम जस्ता महत्त्वपूर्ण मूल्यहरू सिक्ने अवसर प्रदान गर्दछ । यसले हामीलाई हाम्रा आमाबुबाको प्रयासलाई चिन्न र उनीहरूले गर्ने सबैको लागि हाम्रो प्रशंसा व्यक्त गर्न सिकाउँछ । यसले हामीलाई पारिवारिक बन्धनको महत्त्व र हाम्रो जीवनमा परम्पराको भूमिका बुझ्न पनि मद्दत गर्छ । यसबाहेक, बुबाको मुख हर्ने दिनले हामीलाई हाम्रा आमाबुबामा हाम्रा कार्यहरूको प्रभावबारे सोच्न प्रोत्साहन दिन्छ । यसले हामीलाई दयालु, आज्ञाकारी र उनीहरूप्रति विचारशील हुन सम्झाउँछ । यो विशेष दिनमा मात्र होइन तर हरेक दिन । ‘बुबाको मुख हर्ने दिन’ बाट हामीले सिकेका पाठहरू हामी बुढो हुँदै जाँदा हामीलाई जिम्मेवार र हेरचाह गर्ने व्यक्ति बन्न मद्दत गर्ने छ ।

अन्तमा, बुबाको मुख हर्ने दिन यो हाम्रा बुबाहरूलाई सम्मान गर्ने, उनीहरूलाई हाम्रो प्रेम र आदर देखाउने र हाम्रो जीवनमा उनीहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिकालाई प्रतिबिम्बित गर्ने समय हो । चाहे अनुष्ठान, उपहार वा  सँगै समय बिताउने, बुबाको मुख हर्ने दिनले हामीलाई हाम्रा बुबाहरूसँगको हाम्रो सम्बन्धलाई बलियो बनाउन र उनीहरूले हाम्रो लागि गर्ने सबै कुराको कदर गर्न अनुमति दिन्छ । हामी यो दिन मनाउने क्रममा हामी कृतज्ञता, सम्मान र परिवारको बारेमा बहुमूल्य जीवनका पाठहरू पनि सिक्छौँ, जसले हामीलाई हाम्रो जीवनभर मार्गदर्शन गर्ने छ ।