Share:

पहाडको काखमा बसेको एउटा सानो गाउँ थियो—सुनगाभा गाउँ। त्यो गाउँ धेरै टाढा भएकाले त्यहाँ अझै बिजुली पुगेको थिएन। साँझ परेपछि गाउँ अँध्यारो हुन्थ्यो, र सबै घरमा मट्टितेलको दियो बालिन्थ्यो।

त्यही गाउँमा कक्षा ७ मा पढ्ने आर्यन नामको केटो बस्थ्यो। ऊ धेरै जिज्ञासु र मेहनती थियो। पढाइमा राम्रो भए पनि अँध्यारोका कारण उसलाई साँझ पढ्न निकै गाह्रो हुन्थ्यो। कहिलेकाहीँ दियोको मट्टितेल सकिन्थ्यो, अनि ऊ किताब बन्द गरेर सुत्न बाध्य हुन्थ्यो।

एक दिन विद्यालयमा विज्ञानको कक्षामा शिक्षकले सौर्य ऊर्जाको बारेमा पढाए। शिक्षकले भने, “घामको उज्यालोबाट हामी बिजुली बनाउन सक्छौँ।” यो कुरा सुनेर आर्यनको आँखामा चमक आयो। उसले मनमनै सोच्यो—यदि म घामको उज्यालो प्रयोग गर्न सकेँ भने मेरो गाउँ उज्यालो हुन सक्छ।

घर फर्किएपछि आर्यनले पुराना किताब, पत्रिका र इन्टरनेटबाट सौर्य ऊर्जाबारे पढ्न थाल्यो। उसले सानो सौर्य प्यानल, तार र ब्याट्रीको बारेमा थाहा पायो। केही दिनपछि उसले स्कुलका पुराना सामान, बिग्रिएको टर्च र सानो सौर्य प्लेट जम्मा गर्‍यो।

धेरै प्रयासपछि आर्यन एउटा सानो सौर्य बत्ती बनाउन सफल भयो। साँझ परेपछि उसले त्यो बत्ती बालेर देखायो। बत्ती बल्दा उसको घर उज्यालो भयो। उसकी आमा खुसी हुँदै भन्नुभयो, “छोरा, तिमीले त कमाल गर्‍यौ!”

भोलिपल्ट आर्यनले त्यो बत्ती विद्यालयमा लग्यो। शिक्षक र साथीहरू सबै अचम्म मान्दै हेर्न थाले। शिक्षकले उसको प्रशंसा गर्दै भन्नुभयो, “तिमीले सिकाइलाई व्यवहारमा उतारेका छौ। यही नै साँचो शिक्षा हो।”

केही दिनमै आर्यनको कुरा गाउँभर फैलियो। गाउँलेहरू उनीसँग आएर बत्ती कसरी बनाएको भनेर सोध्न थाले। आर्यनले सबैलाई धैर्यपूर्वक सिकायो। बिस्तारै गाउँका धेरै घरमा साना सौर्य बत्ती बल्न थाले।

अब साँझ परेपछि सुनगाभा गाउँ पहिलेझैँ अँध्यारो रहँदैनथ्यो। बच्चाहरू पढ्न थाले, बुढाबुढी खुसी हुन थाले। आर्यनले बुझ्यो—सानो प्रयासले पनि ठूलो परिवर्तन ल्याउन सकिन्छ।