Share:

‘मिराज’ उपन्यासबाट आफ्नो साहित्यिक यात्रा प्रारम्भ गरेका कृष्ण ढुङ्गेल एक अनुभवी साहित्यिक पत्रकार र स्तम्भकार हुन् । उनी ‘साहित्यपोस्ट’का सम्पादकको रूपमा कार्यरत छन् । छरितो लेखनशैली र भावनात्मक प्रस्तुतीकरणका कारण चिनिने ढुङ्गेलको कृति ‘समयको नक्साबाहिर’मा उनले आफ्नो बाल्यकाल, किशोर अवस्था र स्कुले जीवनका संस्मरणीय घटनाहरू समेटेका छन् ।

यो कृति झापाको सामाजिक तथा भौगोलिक पृष्ठभूमिमा आधारित छ । अभाव, डर र सामान्य परिस्थिति भित्रै आत्मबल कसरी विकास गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश यो कृतिले दिन्छ । विशेष गरी युवा पुस्तालाई प्रेरणा दिने यस पुस्तकलाई सबैले पढ्न सक्ने छन् ।

यी निबन्धहरू मार्फत लेखकले आफ्नो बाल्यकालमा भोगेका कठिन परिस्थितिहरू, रमाइला क्षणहरू, पारिवारिक सम्बन्ध, साथीसँगको आत्मीयता, पढाइ लेखाइप्रतिको आकर्षण र जीवनमा आएका विविध परिवर्तनहरू प्रस्तुत गरेका छन् । पुस्तकको सुरुवात लेखकको साइकलप्रतिको मोहबाट हुन्छ, जहाँ गाउँको परिवेशमा साइकल हुँदा पनि विशेष मानिन्थ्यो । दिदीले उनलाई साइकलमा चढाएर घुमाएको सम्झनाले बाल्यकालको मिठो अनुभूति दिलाउँछ । यसरी साइकल, रेडियो, मोबाइल र टिभी जस्ता साधनहरू लेखकका बाल्यकालका सपना बनेका थिए ।

एक निबन्धमा उनले लेखनप्रतिको रुचि कसरी सुरु भयो भन्ने विषय उठाएका छन् । शिक्षकले दिएका गृहकार्यहरूलाई विस्तार गर्दै उनी कथा, निबन्ध लेख्न थालेको कुराले लेखनप्रतिको उनीभित्रको उत्साह झल्किन्छ ।

लेखनप्रतिको यही बानी नै पछि लेखकको साहित्यिक यात्राको सुरुवात बन्न पुग्यो । स्कुले जीवनमा उनले साथीहरूसँग बिताएका रमाइला पलहरू, शिक्षकप्रतिको डर, प्रेमपत्र लेख्ने रमाइला अनुभव र कक्षा छाडेर भाग्ने घटनाहरूलाई उनले रोचक शैलीमा प्रस्तुत गरेका छन् ।

पुस्तकमा पारिवारिक सम्बन्धहरू निकै आत्मीय र भावनात्मक रूपमा चित्रण गरिएका छन् । आमाको रोग, दिदीको सङ्घर्ष र माया अनि बुबाको भूमिकाले पाठकको हृदय छुन्छ । आमाको उपचारको लागि गरिएको प्रयास, अस्पतालका अनुभवहरू र अन्ततः जीवनमा आइपर्ने अप्रत्याशित यथार्थले पाठकलाई भावुक बनाउँछ ।

दिदीले लेखकको पढाइमा पुर्‍याएको सहयोग र विवाहपछिको मनोवैज्ञानिक असरलाई पनि पुस्तकमा स्पष्ट रूपमा उजागर गरिएको छ । साथै, लेखकको जन्मथलोप्रतिको माया र संवेदना पुस्तकभरि झल्किएको छ ।

खोला, खेत, बारी, साँझको बतास, पँधेरो र गाउँका साथीहरूसँगको सम्बन्धले लेखक अझै पनि गाउँसँग गहिरो रूपमा जोडिएको अनुभूति दिलाउँछ । उनले ग्रामीण जीवनको सरलता र सौन्दर्यलाई अत्यन्त जीवन्त रूपमा शब्दमा उतारेका छन् ।

पुस्तकको भाषा सरल भए पनि गहिरा भावनाले भरिएको छ । प्रत्येक निबन्धले छुट्टै कथा सुनाएजस्तो लाग्छ, जसले पाठकलाई आफ्नै बाल्यकाल फर्केर सम्झन बाध्य बनाउँछ । यसले जीवनका साना र सामान्य कुराहरू पनि कति मूल्यवान् हुन्छन् भन्ने अनुभूति गराउँछ ।

‘समयको नक्साबाहिर’ केवल लेखकको आत्मकथा मात्र होइन, यो हजारौँ नेपाली युवाको साझा अनुभव हो, जसले गाउँको माटोबाट सङ्घर्ष गर्दै आफ्नो पहिचान बनाएका छन् । यो कृति सबै उमेरका पाठकका लागि उपयुक्त छ, विशेषतः उनीहरूका लागि जो आफ्नो विगत सम्झन चाहन्छन् र जीवनका सामान्य तर गहिरा पक्षहरूसँग फेरि जोडिन खोजिरहेका छन् ।

"समयको नक्साबाहिर" पुस्तकको भाषाशैली सरल, आत्मीय र प्रभावशाली छ । लेखक कृष्ण ढुङ्गेलले आफ्ना जीवनका घटनाहरू सहज र भावनात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । उनले प्रयोग गरेका नेपाली शब्दहरू सबै उमेरका पाठकलाई सहजै बुझिने खालका छन्, जसले पुस्तकलाई सबैका लागि पहुँचयोग्य बनाएको छ । भावनाले भरिएको तर सहज ढङ्गमा लेखिएको शैलीले पाठकलाई आफ्नै जीवनसँग पुस्तक जोडिएको अनुभूति गराउँछ । लेखकको संवेदनशील र मन छुने प्रस्तुतीकरणले पाठकको हृदयमा गहिरो छाप पार्छ ।

‘समयको नक्साबाहिर’ पुस्तकको पृष्ठभूमि झापाको ग्रामीण क्षेत्रमा आधारित छ, जहाँ लेखकले आफ्नो बाल्यकाल, किशोरवय र स्कुले जीवन बिताएका हुन् । गाउँको वातावरण, त्यहाँको गरिबी, अभाव, डर, स्कूलका अनुभव, साथीसँगको सम्बन्ध र पारिवारिक जीवनलाई पुस्तकमा वास्तविक र जीवन्त रूपमा चित्रित गरिएको छ । लेखकले सरल ग्रामीण जीवन बिताउँदै अनेक कठिनाइका बीच आत्मबल र आत्मविश्वासको सहाराले अगाडि बढेको चित्रण गरेका छन् । पुस्तकको यो परिवेशले नेपाली गाउँ समाजको यथार्थ चित्र प्रस्तुत गर्छ, जसले पाठकलाई आफ्नै विगत र बाल्यकाल सम्झन प्रेरित गर्छ।

‘समयको नक्साबाहिर’ पुस्तकले जीवनमा गरिबी, डर र कठिनाइका बिच पनि आत्मविश्वास र दृढ सङ्कल्पले अघि बढ्न सकिन्छ भन्ने महत्वपूर्ण सन्देश दिन्छ । लेखकले आफ्नै बाल्यकालका अनुभवमार्फत देखाएका छन् कि गाउँमा हुर्किएको एक सामान्य व्यक्ति पनि ठुलो सपना देख्न सक्छ र लगातार सङ्घर्षमार्फत सफलताको शिखर चुम्न सक्छ। पुस्तकले परिश्रम, धैर्य र आत्मबलको मूल्य दर्शाउँछ । विशेष गरी विद्यार्थी र युवाहरूका लागि यो कृति आत्मविश्वास जगाउने प्रेरणाको स्रोत बन्न सक्छ । यसले सबै पाठकलाई सकारात्मक सोच र लक्ष्यप्रति अडिग रहन प्रेरित गर्छ ।