Share:

इँटा उद्योग लाई नेपालीमा इँटा भट्टा भनिन्छ। यो माटोबाट घर बनाउने इँटा निकाल्ने कारखाना हो। यहाँ धेरै मजदुरहरूले काम पाउँछन् र यो उद्योगले निर्माणका लागि सामान दिन्छ।उद्योगमा इँटा बनाउने काम निकै सरल तरिकाले हुन्छ। सबैभन्दा पहिले खेत वा जमिनबाट राम्रो माटो खोजेर ल्याइन्छ। माटोमा पानी मिसाइन्छ र गोडाले कुल्चेर वा मेसिनले खनेर लेदो बनाइन्छ। त्यसपछि, त्यो लेदो माटोलाई एउटा काठ वा फलामको साँचो मा हालिन्छ। साँचोबाट निकाल्द माटो इँटाको आकारमा बदलिन्छ।

घाममा राम्रोसँग सुकेपछि ती काँचो इँटाहरूलाई पोल्नका लागि ठूलो र अग्लो चिम्‍नी भएको भट्टाभित्र व्यवस्थित रूपमा मिलाएर राखिन्छ। भट्टाभित्र कोइला, काठ वा अन्य इन्धनको प्रयोग गरेर उच्च तापक्रममा आगो बालिन्छ, जसले गर्दा काँचो माटो रासायनिक रूपमा परिवर्तन भई अत्यन्तै कडा, रातो र टिकाउ इँटामा परिणत हुन्छ। यो उद्योगले नेपाल जस्ता विकासोन्मुख देशहरूमा घर, पुल, सडक र पर्खाल निर्माणका लागि निरन्तर रूपमा आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराउँदै आएको छ। साथै, यस क्षेत्रले देशका हजारौँ स्थानीय तथा बाह्‍य मजदुरहरूलाई रोजगारीको ठूलो अवसर समेत प्रदान गरेको छ। तर, परम्परागत इँटा भट्टाहरूबाट निस्कने अत्यधिक धुवाँ र हानिकारक ग्यासहरूका कारण वरपरको वायुमण्डल प्रदूषित हुने, खेतीयोग्य माटोको क्षयीकरण हुने र मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्ने भएकाले अचेल वातावरणमैत्री एवम् आधुनिक प्रविधिहरू (जस्तै: जिग-ज्याग प्रविधि) को प्रयोग तर्फ ध्यान दिन थालिएको छ।

इँटा उद्योग , जसलाई नेपाली समाजमा सामान्यतया 'इँटा भट्टा' भनिन्छ, भवन र पूर्वाधार निर्माणका लागि अत्यावश्यक निर्माण सामग्री उत्पादन गर्ने एक महत्त्वपूर्ण औद्योगिक क्षेत्र हो। यस उद्योगमा मुख्य रूपमा प्राकृतिक माटोलाई कच्चा पदार्थको रूपमा प्रयोग गरेर बलियो इँटाहरू तयार पारिन्छ। इँटा बनाउने प्रक्रिया धेरै चरणहरूमा पूरा हुन्छ, जसको सुरुवात उपयुक्त माटोको छनोट र सङ्‍कलनबाट हुन्छ।सङ्‍कलन गरिएको माटोमा निश्‍चित मात्रामा पानी मिसाएर त्यसलाई मेसिन वा मजदुरहरूको सहायताले राम्रोसँग मुछेर लेदो बनाइन्छ। त्यसपछि, उक्त मुछिएको माटोलाई निश्‍चित आकार र नापको साँचो मा राखेर काँचो इँटाको रूप दिइन्छ। यी काँचो इँटाहरूलाई सुरुमा केही दिनसम्म खुला चौरमा घामको सहायताले सुकाइन्छ, जसले गर्दा त्यसमा भएको पानीको मात्रा घट्छ र इँटाले आफ्नो आकार कायम राख्छ।