Share:

तनाब दबाबले सिर्जन गर्दछ

हरि एक साधारण कलेज पढ्ने विद्यार्थी थियो। ऊ आफ्नो पढाइमा राम्रो गर्न सधैँ प्रयास गरिरहन्थ्यो। बाहिरबाट हेर्दा उसको जीवन सामान्य र व्यस्त देखिन्थ्यो। कुनै ठुलो घटना नभए पनि ऊ निरन्तर दबाब महसुस गरिरहन्थ्यो। भविष्यको चिन्ता, पढाइको चिन्ता र असफल हुने डरले उसको दिमाग सधैँ व्यस्त रहन्थ्यो। आफ्ना आमाबुवाका इच्छा पुरा गर्न सधैँ अघि बढिरहन्थ्यो, तर आफूमाथि परेको दबाबका कारण ऊ कहिल्यै अघाडि बढ्न सकेन। कहिले काहीँ ऊ आफैलाई प्रश्न सोध्ने गर्छ कि उसले यति धेरै चिन्ता किन गरिरहेछ ? तर यस प्रश्नको जवाफ उससँग थिएन।

हरिको जीवनमा सबैभन्दा ठुलो तनाव कलेजको पढाइ र आमाबुबाले राखेका अपेक्षाहरू थिए। हरेक विषयले उसबाट पूर्ण ध्यान माग्थ्यो र डेडलाइनहरू अत्यन्तै छिट्टै आइरहेजस्तो लाग्थ्यो। जब ऊ पढ्न बस्थ्यो, उसलाई बारम्बार शङ्का लाग्थ्यो, ऊ सही कुरा पढिरहेको छ कि समय बर्बाद गरिरहेको छ। धेरै घण्टा पढिसकेपछि पनि ऊ आफैँप्रति ढुक्क हुन सक्दैनथ्यो। आमाबुबा उसलाई कहिल्यै कराउँदैनथे, तर उनीहरूले राम्रो अङ्क कति आवश्यक छ भन्ने कुरा पटकपटक सम्झाउँथे। उनीहरूले कहिलेकाहिँ अरू विद्यार्थीहरूको उदाहरण दिन्थे, जसले हरिलाई झन् दबाबमा पार्थ्यो। उसले महसुस गर्थ्यो कि उनीहरूको अपेक्षा पूरा गर्न नसक्नु भनेको असफल हुनुजस्तै हो र यो सोचले उसलाई भित्रभित्रै थकित बनाउँथ्यो।

यी सबै दबाबहरूले हरिको दैनिक जीवन र शैक्षिक प्रदर्शनमा स्पष्ट असर पारे। जब तनाव कम हुन्थ्यो, उसले पढाइ राम्रोसँग बुझ्थ्यो र केही विषयहरू उसलाई रुचिकर पनि लाग्थे। तर परीक्षा वा महत्त्वपूर्ण टेस्टको समयमा उसको दिमाग नकारात्मक सोचले भरिन्थ्यो। ऊ फेल हुने, आमाबुबालाई निराश पार्ने, र अरूले के भन्लान् भन्ने डरमा डुब्थ्यो। यस्ता विचारहरूले गर्दा उत्तर थाहा हुँदाहुँदै पनि उसको हात काँप्थ्यो र स्मरण शक्ति कमजोर जस्तो लाग्थ्यो। ऊ परीक्षा अघि कम सुत्थ्यो, कहिलेकाहीँ खाना खान बिर्सिन्थ्यो । बिस्तारै हरि साथीहरूसँग खुलेर कुरा गर्न छोड्दै गयो। आराम गर्ने समयमै पनि ऊ अर्को के पढ्ने भन्ने चिन्तामा डुबिरहन्थ्यो, जसले आफ्नाे मानसिक अवस्था अझ कमजोर बनायो।

अन्त्यमा, हरि पूर्ण रूपमा तनावमुक्त त भएन, तर ऊ पहिलेभन्दा बढी सचेत भयो। एउटा परीक्षामा अपेक्षा अनुसार नतिजा नआएपछि उसले आफ्ना आमाबुबासँग खुलेर कुरा गर्ने हिम्मत गर्‍यो। त्यसपछि उसले बुझ्न थाल्यो कि अत्यधिक दबाबले उसको प्रदर्शनलाई सहयोग गर्नुको सट्टा उल्टो असर गरिरहेको छ। उसले साना र व्यावहारिक पढाइ लक्ष्यहरू बनाउने बानी बसाल्यो र साना विश्राम लिन सिक्यो, यद्यपि कहिलेकाहिँ ऊ फेरि पुरानै चिन्तामा फर्किन्थ्यो। गल्ती गर्नु भनेको असफलता होइन भन्ने कुरा उसले बिस्तारै स्वीकार गर्‍यो। हरिको अनुभवले देखाउँछ कि तनावलाई बुझ्नु र नियन्त्रणमा राख्नु स्वस्थ सिकाइ र राम्रो शैक्षिक प्रदर्शनतर्फको एक महत्त्वपूर्ण कदम हो।